Numer 3 (1) 2022
Redaktorzy: Wacław Rapak, Joanna Graca, Ewelina Suszek, Katarzyna Górowska, Wioletta Jachym
Spis treści
Strony
Pobierz
Wacław Rapak
Słowo wstępne
4 – 4
PDF

INFORMACJE O AUTORZE

Akademia Tarnowska
Marek Smoła
Związki starosądeckich klarysek z parafią św. Wawrzyńca w Biegonicach od XIII do XVIII w.
DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8114
7 – 26
PDF

Słowa kluczowe

Sądecczyzna |parafia św. Wawrzyńca |klasztor klarysek w Starym Sączu |folwark |Biegonice

Streszczenie

Artykuł omawia związki klasztoru klarysek w Starym Sączu z założoną w 1269 r. przez św. Kingę, ksienię klarysek, parafią św. Wawrzyńca w Nowym Sączu – Biegonicach. Jest to współcześnie najstarsza parafia na terenie miasta. Związki te miały charakter prawny, ekonomiczny, duszpasterski i personalny. We wsi Biegonice klasztor posiadał aż do austriackich czasów bogaty folwark. Przez cały też staropolski okres klasztor — reprezentowany przez ksienie — posiadał prawo patronatu, wiążące się zarówno z materialnym utrzymaniem świątyni parafialnej, jak też z przywilejem mianowania proboszcza. Z kolei proboszczowie wypełniali obowiązki spowiedników zakonnic. Omówione zagadnienia są dobrą ilustracją różnych zjawisk społecznych, prawnych i ekonomicznych okresu staropolskiego.


INFORMACJE O AUTORZE

Akademia Tarnowska

Kazimiera Czapla
Przemijanie i dojrzewanie do samotności. Krótkie formy prozatorskie Jarosława Iwaszkiewicza
DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8115
27 – 39
PDF

Słowa kluczowe

egzystencja |przemijanie |tragizm |dojrzewanie |samotność |dionizyjskość |ironia

Streszczenie

Tematem artykułu są kwestie przemijania i dojrzewania do samotności, czyli filozoficzne wymiary egzystencji w krótkich formach prozatorskich Jarosława Iwaszkiewicza. Wskazane zostały wpływy Nietzscheańskiej roli instynktów i tragizmu egzystencji człowieka w czasie, Schopenhauerowskiej antynomii ludzkiej osobowości, estetyki Oskara Wilde’a z modernistycznie uproszczonym pierwiastkiem romantycznym, a jednocześnie biologiczną pełnią życia, metafizycznym niepokojem, dionizyjskością. Poszukiwaniom autora towarzyszy przeświadczenie, że samotność jest nieunikniona. Uświadomienie sobie tej nieuchronności oznacza dojrzałość. Zwrócono także uwagę na rolę ironii w krótkich formach prozatorskich Jarosława Iwaszkiewicza oraz jej związki ze specyficznym, tworzącym właściwie całą filozofię, rozumieniem ironii przez Cypriana Kamila Norwida.


INFORMACJE O AUTORZE

Wyższa Szkoła Komunikowania, Politologii i Stosunków Międzynarodowych w Warszawie

Joanna Graca
Peter Handke i jego krótka proza: Powitanie rady nadzorczej
DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8116
43 – 48
PDF

Słowa kluczowe

Peter Handke |literatura austriacka

Streszczenie

Literatura austriacka zajmuje na polskim rynku czytelniczym raczej odległe pozycje. Nazwiska czołowych XX-wiecznych twórców i twórczyń tego niewielkiego europejskiego kraju są znane przede wszystkim w kręgach wymagających czytelników i osób pozostających w kręgu literatury czy teatru zawodowo, jednakże pewna grupa autorów (zwłaszcza tych z pierwszej połowy XX-wieku) i ich dokonania  stanowią mocny filar literackiego dyskursu.


INFORMACJE O AUTORZE

Akademia Tarnowska

Dominika Borek
Antygrawitacja w interpretacji współczesnych artystów polskich: kompilacja obrazów i wypowiedzi. Retrospekcja wystawy w BWA w Tarnowie
DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8117
49 – 71
PDF

Streszczenie

Człowiek jako istota kosmiczna… Człowiek wobec grawitacji… Człowiek, który kreśli alternatywne obrazy istnienia: wolne, oderwane, zdystansowane względem istniejących i poznanych sił, oddziałujących na niego odwiecznie — to jedne z kluczowych kwestii, które leżały u podstaw zrealizowanej w Biurze Wystaw Artystycznych (BWA) w Tarnowie wystawy Antygrawitacja. Jakże diametralnie inny był jej odbiór w czasie ludzkich obaw o zdrowie i życie swoje i swoich najbliższych, w czasie, kiedy słowa „kwarantanna” i „izolacja” stały się, można powiedzieć, częścią życia wszystkich społeczności.

Wystawa Antygrawitacja, która pierwotnie zaplanowana była na maj 2020 roku, została z powodu pandemii zrealizowana rok później — w marcu 2021. Ze względu na sytuację epidemiologiczną była udostępniona oglądającym jedynie przez dwa tygodnie.

Ten tekst, stanowiący próbę retrospekcji wystawy, daje raz jeszcze możliwość wglądu w wystawę. Stwarza też ponowną szansę, aby wybrzmiały wypowiedzi artystów, którzy zaprezentowali prace. Te zróżnicowane postawy twórcze i narracje łączy ideowa nić powiązań manifestująca się dystansem wobec rzeczywistości poprzez nadpisany obraz wizualny.


INFORMACJE O AUTORZE

Akademia Tarnowska

Krystyna Choińska,
Małgorzata Pachowicz
Aleksander Wilkoń (1935–2022). Językoznawca, filolog, naukowiec, artysta…
DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.8118
75 – 88
PDF

Słowa kluczowe

Aleksander Wilkoń |językoznawstwo |stylistyka |kultura

Streszczenie

Artykuł jest poświęcony pamięci Profesora Aleksandra Wilkonia (1935-2022), wybitnego i wszechstronnego uczonego, językoznawcy, polonisty i slawisty, historyka języka polskiego i badacza współczesnej polszczyzny, historyka literatury, krytyka literackiego, piewcy języka polskiego, artysty (poety, malarza-akwarelisty), nauczyciela akademickiego, cenionego dydaktyka, Mistrza wielu pokoleń polonistów, autora kilkuset publikacji, z których wiele weszło do kanonu lektur językoznawczych, polonistycznych. Tekst jest niedokończonym portretem Mistrza, Nestora polskiego językoznawstwa, Uczonego, Filologa…, niepełnym obrazem Jego życia i działalności naukowo-dydaktyczno-artystycznej. Wraz ze śmiercią Profesora Aleksandra Wilkonia, człowieka nieprzeciętnego, językoznawstwo polskie poniosło ogromną stratę.


INFORMACJE O AUTORACH


Krystyna Choińska
Akademia Tarnowska


Małgorzata Pachowicz
Akademia Tarnowska

Pobierz cały numer
1 – 91
PDF
Akademia Tarnowska
ul. Mickiewicza 8
e-ISSN 2657-8972
33-100 Tarnów