Numer 50 (3/2018)
Redaktor: Miłosz Markiewicz


Spis treści
Strony
Pobrań
Łukasz Białkowski
Skazani na autora? Uwagi o kłopotach z interpretacją sztuki współczesnej
DOI: 10.19205/50.18.1
7 – 16
PDF (5)

Słowa kluczowe

interpretacja, intencja autora, otwarta struktura dzieła sztuki, kontekst funkcjonowania dzieła sztuki, autonomia dzieła sztuki

Streszczenie

W artykule postawione zostaje pytanie o możliwość interpretowania dzieł sztuki współczesnej w oderwaniu od intencji autora. Krytyka artystyczna i literacka od drugiej połowy XX wieku włożyła szczególnie intensywne wysiłki w to, aby uwolnić interpretację dzieła sztuki od intencji autorskich. Wydaje się jednak, że ze względu na specyficzną strukturę dzieł wytwarzanych w obszarze sztuki współczesnej w wielu przypadkach intencja odautorska stanowi warunek możliwości podjęcia jakiejkolwiek interpretacji. W artykule przedstawiono kilka argumentów na poparcie tej intuicji.

Afiliacja

Uniwersytet Pedagogiczny im KEN w Krakowie / Wydział Sztuki
Paulina Gurgul
Koncepcja czasu Gastona Bachelarda i jej konsekwencje dla twórczości
DOI: 10.19205/50.18.2
17 – 28
PDF (7)

Słowa kluczowe

poezja, Gaston Bachelard, teoria czasu, dyskontynuacja, Henri Bergson

Streszczenie

W artykule autorka analizuje koncepcję czasu francuskiego filozofa Gastona Bachelarda na podstawie trzech jego dzieł: Intuicja chwili (1932), Dialektyka trwania (1936) oraz Chwila poetycka i chwila metafizyczna (1939), pokazując jej konsekwencje w późniejszych pracach. Bachelard za negatywny punkt odniesienia przyjmuje myśl Henriego Bergsona. Niezgoda na jej fundamentalne założenia pozwala mu wykrystalizować własną teorię – pojęcia trwania i intuicji mają istotne znaczenie w dyskusji dotyczącej natury czasu i sposobów jego poznawania. Bachelard uznaje ontologiczny prymat chwili i pokazuje konsekwencje na poziomie doświadczenia człowieka w codzienności i twórczości myślowej. Teoria czasu stanowi podstawę jego epistemologii historycznej oraz koncepcji poezji. Oparte na dyskontynuacyjnym czasie, akcentują one wartość twórczej nowości i wolności.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Filozoficzny
Andrzej Krawiec
Paul Ricoeur i znaczenie dyskursu muzycznego
DOI: 10.19205/50.18.3
29 – 43
PDF (7)

Słowa kluczowe

fenomenologia, muzyka, dyskurs, hermeneutyka, znaczenie, Paul Ricoeur

Streszczenie

Artykuł podejmuje problematykę znaczenia dyskursu muzycznego, ujmowaną z perspektywy fenomenologii hermeneutycznej. Podstawą prowadzonych analiz jest zbiór esejów Paula Ricoeura pt. Język, tekst, interpretacja. Celem autora niniejszego artykułu jest kontekstualizacja takich pojęć, jak dyskurs, zdarzenie, znaczenie, dystans, przyswojenie, interpretacja, samorozumienie, projekcja „świata dzieła” oraz projekcja możliwości „bycia-w-świecie” w odniesieniu do dzieła sztuki muzycznej.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Filozoficzny
Joanna Łapińska
Testo Junkie Paula B. Preciado jako autobiograficzny „esej cielesny”
DOI: 10.19205/50.18.4
45 – 55
PDF (6)

Słowa kluczowe

tożsamość, Paul B. Preciado, Testo Junkie, pakt autobiograficzny, teoria siebie

Streszczenie

W artykule autorka analizuje autobiograficzny esej Paula B. Preciado Testo Junkie. Sex, Drugs, and Biopolitics in the Pharmacopornographic Era i przedstawioną w nim „teorię siebie” (self-theory) jako wykraczające poza tradycyjne rozumienie autobiografii, znane między innymi z teorii paktu autobiograficznego Philippe’a Lejeune’a. Testo Junkie jako „autobiograficzny esej cielesny” podkreśla następujące kwestie: 1) cielesności podmiotu mówiącego, 2) umowności kategorii płci i granic między mężczyzną a kobietą, 3) post-humanistyczne inklinacje, czerpiąc inspirację z koncepcji „stawania-się” znanej z Tysiąc plateau Gilles’a Deleuze’a i Feliksa Guattariego.

Afiliacja

Uniwersytet Humanistycznospołeczny SWPS w Warszawie / Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych
Katarzyna Machnik
Cielesność w filozofii markiza de Sade
DOI: 10.19205/50.18.5
57 – 73
PDF (6)

Słowa kluczowe

cielesność, de Sade, libertynizm, Oświecenie, popkultura, sadyzm

Streszczenie

Markiz de Sade pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych autorów oświeceniowych. W szerokich kręgach popularność zdobyła jego twórczość literacka, inspirująca twórców współczesnej kultury popularnej. Przyglądając się funkcjonowaniu cielesności w myśli de Sade’a, autorka próbuje osadzić jego filozofię zarówno w kontekście epoki, w której tworzył, jak i w odniesieniu do bardziej współczesnych teorii. Cielesność wydaje się ważnym elementem refleksji Sade’a, a postać sadycznego libertyna może stać się dziś symbolem człowieka współczesnego.

Afiliacja

Uniwersytet Śląski / Wydział Nauk Społecznych
Agata Stronciwilk
Jedzenie i seksualność w pracach Fat Love oraz OAA Aleksandry Ska
DOI: 10.19205/50.18.6
75 – 90
PDF (8)

Słowa kluczowe

jedzenie, Aleksandra Ska, gender

Streszczenie

Artykuł jest analizą dwóch prac Aleksandry Ska: wideoinstalacji Fat Love oraz performansu OAA, w kontekście obecnych w nich wątków związanych z jedzeniem, płcią i seksualnością. Punktem wyjścia analizy jest zwrócenie uwagi na różnorodne konteksty związane z kulturowymi wyobrażeniami dotyczącymi kobiecości i jedzenia. Prace Aleksandry Ska problematyzują tę tematykę na różnych poziomach. Artystka odnosi się między innymi do wyobrażeń dotyczących kobiecej i męskiej diety, idealnego ciała oraz ról społecznych związanych z przygotowywaniem jedzenia i karmieniem. Ważnym aspektem analizowanych prac jest również wątek dotyczący erotyzacji jedzenia oraz odniesienie do słynnego cyklu fotografii Natalii LL Sztuka konsumpcyjna. Zarówno Fat Love, jak i OAA mogą być postrzegane jako próba stworzenia narracji dotyczących kobiecości i jedzenia, które wymykają się stereotypowym ujęciom tej relacji.

Afiliacja

Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny im. Jana Długosza w Częstochowie / Instytut Sztuk Pięknych
Pobierz cały numer
1 – 92
PDF (6)
Instytut Filozofii, Uniwersytet Jagielloński
http://pjaesthetics.uj.edu.pl/
e-ISSN 2544-8242
ul. Grodzka 52, 31-044 Kraków
pjaestheticsuj@gmail.com