Numer 9 (2/2014)
Redaktorzy: Alicja Kosterska, Marcin Lubecki, Przemysław Tacik


Spis treści
Strony
Pobrań
Adrian D. Kowalski
Strategie wizualne jako formy przedłużenia pamięci w twórczości Virginii Woolf
7 – 30
PDF (7)

Słowa kluczowe

modernizm, pamięć, Virginia Woolf, kinematografia, strategie wizualne, obraz

Streszczenie

Artykuł poświęcony jest wybranym przykładom strategii wizualnych stosowanych przez Virginię Woolf, pełniących w jej twórczości funkcję form przedłużenia pamięci o własnych bliskich i mijającej nieuchronnie przeszłości. W odniesieniu do źródeł autor stawia hipotezę, że pisarka inspirowała się sztukami wizualnymi w przeprowadzanej przez siebie reformie technik literackich, które związane były z pragnieniem utrwalenia upływającego czasu i zakorzenienia własnej pamięci w szerzej rozumianym kontekście. Na podstawie wybranych przykładów przeprowadzona zostaje analiza tak zwanych podmiotów wizualizowanych, a wiec figur, za pośrednictwem których pisarka wizualizowała w swoich książkach własnych bliskich. Zasadnicze pytanie, na jakie próbuje odpowiedzieć autor, brzmi więc: w jaki sposób pamięć zostaje przekształcona w obraz, a następnie zrekonstruowana za pomocą języka i w języku samym w sobie? Kluczowe koncepcje wykorzystane przez autora to między innymi refleksje Paula Ricoeura o referncjalnym wymiarze pamięci, antropologia obrazu Hansa Beltinga, a także kryształy czasu Gilles’a Deleuze’a. Autor dochodzi do wniosku, że ze śmiercią między innymi swoich rodziców oraz brata Thoby’ego Stephena pisarka rozlicza się w swoich książkach za pomocą specyficznego obrazowania, które odbywało się dzięki pomocy i inspiracji sztukami wizualnymi. Podmioty wizualne są u Woolf projekcjami pamięci, dzięki którym pisarka zachowywała metafizyczną więź z utraconą przeszłością.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej
Iga Łomanowska
W więzieniu gestów. O rytuałach codzienności w Jeanne Dielman Chantal Akerman
31 – 46
PDF (5)

Słowa kluczowe

codzienność, film, rytuały, kobieta

Streszczenie

Tekst stanowi analizę filmu Jeanne Dielman (1975) Chantal Akerman. Autorka umieszcza codzienną aktywność głównej bohaterki w szerokim kulturowym kontekście, odnosząc się do prac z obszaru antropologii, psychologii, religioznawstwa i socjologii. Odwołuje się do refleksji na temat społecznej roli kobiety jako gospodyni domowej, wagi codzienności w życiu człowieka oraz kulturowych i socjologicznych aspektów aktywności związanych z prowadzeniem domu. Najwięcej miejsca poświęcono opisowi działań bohaterki jako czynności rytualnych. Autorka dowodzi, że posiadają one najważniejsze cechy i funkcje rytuałów w znaczeniu religijnym i społecznym.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej
Paulina Gajda
Analiza paradygmatyczna składników syntaktycznych jako metoda badania językowej wizji świata w utworach artystycznych (na przykładzie językowej wizji kobiety w tekstach współczesnych piosenek estradowych)
47 – 65
PDF (39)

Słowa kluczowe

piosenka estradowa, składnik syntaktyczny, analiza paradygmatyczna, językowa wizja kobiety

Streszczenie

Artykuł ma na celu przedstawienie analizy paradygmatycznej składników syntaktycznych jako metody badania językowej wizji świata w utworach artystycznych. Proponowane rozwiązanie metodologiczne zostało scharakteryzowane na przykładzie tekstów współczesnych piosenek estradowych. Wybrany gatunek tekstowy, mimo iż w kulturze współczesnej coraz bardziej zyskuje na znaczeniu, jak dotąd nie został dostatecznie zbadany. Składniki syntaktyczne wyekscerpowane z badanych piosenek poddane zostały dwóm rodzajom analizy: kategorialno-strukturalnej oraz frekwencyjnej. Pierwsza z nich pozwoliła scharakteryzować nasycenie poszczególnych pól językowych wyodrębnionymi elementami. Druga natomiast była niezbędna do wydzielenia słów kluczy oraz leksemów o średniej frekwencji, które w dalszej kolejności poddane zostały badaniom o zabarwieniu stylistycznym. Wyniki badań przeprowadzonych według powyższych założeń zostały zinterpretowane w kontekście wyłaniającej się z nich językowej wizji kobiety. Uwzględniono przy tym podobieństwa i różnice w piosenkach śpiewanych przez przedstawicieli obydwu płci.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Polonistyki
Wojciech Rubiś
Zagadnienia budowy dzieła muzycznego na tle krytyki przemysłu kultury w dobie późnego kapitalizmu według Theodora W. Adorna
67 – 78
PDF (18)

Słowa kluczowe

muzyka, kultura masowa, ontologia dzieła sztuki, współczesność

Streszczenie

W artykule zaprezentowano zagadnienia związków między filozofią muzyki a krytyką współczesności w ujęciu Theodora W. Adorna. W artykule zaproponowano nowe, autorskie rozumienie pojęć treści i formy w muzyce. Na tle tego autorskiego wątku przeanalizowano pojęcie „kultury masowej”, sięgając do książek On Popular Music, Dialektik der Aufklarung oraz Culture Industry Reconsidered.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Instytut Filozofii
Maksymilian Galon
Platon 2.0
79 – 87
PDF (17)

Słowa kluczowe

Platon 2.0, świat idei, metafora jaskini

Streszczenie

Czy Platon miał rację? Spór pomiędzy Arystotelesem i Platonem jest nierozstrzygalny, jednak raz przeważają argumenty jednej, a raz drugiej strony. Czy informatyka pomoże tym razem Platonowi?

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Studiów Międzynarodowych i Politycznych
Natalia Anna Michna
Powrót do źródeł, czyli co słychać w sztuce najnowszej. Recenzja wystaw połączonych w Galerii Saatchi w Londynie: Pangaea: New Art From Africa and Latin America, Abstract America Today
89 – 96
PDF (9)

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Instytut Filozofii
Pobierz cały numer
1 – 100
PDF (5)
Towarzystwo Doktorantów, Uniwersytet Jagielloński
http://www.doktoranci.uj.edu.pl/zeszyty
e-ISSN 2082-9469
ul. Czapskich 4/14, 31-110 Kraków
zeszytyhumanistyczne@gmail.com
p-ISSN 2299-1638