Numer 13 (2/2016)
Redaktorzy: Iga Łomanowska, Ewa Modzelewska, Iwona Boruszkowska, Natalia Cichoń, Alicja Kosterska, Fryderyk Kwiatkowski


Spis treści
Strony
Pobrań
Iga Łomanowska
„Wieczne teraz” Christine i Waltera. O miłości i transcendencji w Oszukanej Clinta Eastwooda
7 – 20
PDF (7)

Słowa kluczowe

codzienność, miłość, religia, Clint Eastwood, sacrum

Streszczenie

Tekst stanowi analizę filmu Clinta Eastwooda Oszukana (2008), w której autorka opisuje więź bohaterów – matki i syna – w kategoriach doświadczenia epifanicznego. Opowieść umieszczona zostaje w kontekście twórczości reżysera, przez którą przewija się motyw miłości osiągającej wymiar transcendentny. Powszednie doświadczenie wspólnego życia Eastwood przedstawia na wzór rzeczywistości arkadyjskiej, w rytuałach codzienności upatrując walor sakralny. Religijny aspekt w twórczości reżysera autorka zderza z powracającą u niego refleksją na temat desakralizacji świata i otwarcie laickim światopoglądem twórcy.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej
Aleksandra Byrska
Studium nawrotu choroby psychicznej w języku. Narracja zaburzona Bellevue Ivany Dobrakovovej
21 – 31
PDF (4)

Słowa kluczowe

cielesność, język, kobieta, narracja zaburzona, choroba psychiczna

Streszczenie

Główna bohaterka powieści – Blanka – to studentka, która wyjeżdża na wakacyjny wolontariat do Marsylii, aby rozwinąć swoje umiejętności posługiwania się obcym językiem. Praca w ośrodku dla osób niepełnosprawnych i codzienna konfrontacja z chorobą okazuje się jednak przerastać wytrzymałość psychiczną młodej dziewczyny, która sama od dawna zmaga się z nawrotami depresji. Doświadczenie własnej słabości jest bezpośrednim katalizatorem wybuchu choroby psychicznej, która doprowadza Blankę do kompletnego załamania i pobytu w szpitalu. Warunkami sprzyjającymi rozwojowi choroby psychicznej okazują się przede wszystkim odosobnienie, zamknięcie oraz wstręt do własnego i obcego ciała.

Nawrót choroby Blanki jest wprowadzany w tekst stopniowo, z rosnącym natężeniem. Kompulsywną, zorientowaną na cielesność narrację prowadzi sama bohaterka, a to ma ogromny wpływ na jej kształt. Wraz ze wzrostem zaburzeń tkanka tekstu ewoluuje – staje się coraz bardziej fragmentaryczna, zanikają znaki interpunkcyjne, znika granica pomiędzy przeżyciami psychicznymi i somatycznymi, słowa stają się jak wydzieliny i wymioty.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Polonistyki
Patrycja Kumięga
Koncepcja pejzażu romantycznego na przykładzie twórczości Caspara Davida Friedricha na tle refleksji filozoficznych końca XVIII i początku XIX wieku
33 – 48
PDF (4)

Słowa kluczowe

romantyzm, religijność, pejzaż romantyczny, Caspar David Friedrich, panteizm, wzniosłość

Streszczenie

W artykule przedstawiam koncepcję romantycznego pejzażu na przykładzie twórczości Caspara Davida Friedricha, uważanej za modelową w zakresie tego gatunku na początku XIX wieku. Przywołuję najbardziej wpływowych myślicieli, których koncepcje filozoficzne i estetyczne miały wpływ na wykrystalizowanie się tego typu pejzażu. Omawiam charakterystyczny repertuar powracających motywów, ich proweniencję oraz symboliczne znaczenie. Tym zagadnieniom nieodłącznie towarzyszy nowe romantyczne poznanie i pojmowanie religijności, przejawiające się w relacjach człowieka z naturą, która zyskała pierwiastek boski. Krajobraz, który za sprawą koncepcji panteistycznych posiadał uduchowiony sens, komponowany był w sposób subiektywny, miał on bowiem wyrażać uczucia artysty. W pejzażach romantycznych widoczne są kategorie nieskończoności i wzniosłości. Towarzyszą temu także motywy historyczne oraz patriotyczne.

Afiliacja

Uniwersytet Jagielloński w Krakowie / Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej
Milena Chilińska
Anhelli Juliusza Słowackiego w świetle odczytań modernistycznych. Mistyczna perspektywa recepcji poematu
49 – 83
PDF (5)

Słowa kluczowe

romantyzm, modernizm, styl, krytyka, Juliusz Słowacki, recepcja, Anhelli, poemat, mistycyzm, nowatorstwo, patron, romantyczny, modernistyczny

Streszczenie

Romantyczny poemat Juliusza Słowackiego pt. Anhelli stał się popularnym w świadomości narodowej wzorcem, który z wielką siłą oddziaływał na twórczość artystów młodopolskich. Krytyka modernistyczna stopniowo przywraca dobre imię Anhellemu, który przez jemu współczesnych pozostał niezrozumiały. Romantyczni krytycy i autorzy komentarzy, włączając Zygmunta Krasińskiego i Cypriana Kamila Norwida, zarzucali poematowi brak spójności zarówno pod względem ideowym, jak i stylistycznym.

Zaprezentowane w artykule opinie ukazują zmianę stosunku do poematu Słowackiego na przestrzeni epok – od sądów niepochlebnych w okresie romantyzmu do coraz bardziej przychylnych opracowań modernistycznych. Na podstawie prześledzonych sądów zarysowuje się także przekonanie, iż Anhelli jest przełomowym świadectwem rodzącego się mistycyzmu, w którym idea ta jest już głęboko zakorzeniona. Moderniści chcieli traktować Anhellego jako poemat mistyczny, gdyż realizował on dochodzący do głosu artystyczno-filozoficzny wzorzec estetyczny.

Romantyczne i modernistyczne sądy, a także opinie zawarte w artykułach na temat Anhellego, są świadectwem przemiany recepcji poematu na przestrzeni epok. Analiza obszernego materiału dowodzi istotnej reorientacji oceny dzieła. Rysująca się zmiana poświadcza przyjętą tezę, iż moderniści odczytują Anhellego przez pryzmat późnej twórczości autora Króla-Ducha i włączają poemat w krąg mistycznego dziedzictwa Słowackiego. W tym ujęciu poemat staje się dziełem, które przekracza grancie romantyzmu, w nim bowiem artyści młodopolscy znajdują potwierdzenie własnych niepokojów oraz dążności estetycznych.

Afiliacja

Uniwersytet Warszawski / Wydział Artes Liberales
Arkadiusz Krawczyk
Gdy materia zostaje ożywiona... Napoleon w recepcji Teofila Lenartowicza. Studium romantycznej siły imaginacji
85 – 100
PDF (6)

Słowa kluczowe

Teofil Lenartowicz, Napoleon, historiozofia, sztuka francuska, kolumna Vendôme

Streszczenie

Postać Napoleona w twórczości Teofila Lenartowicza pojawia się kilkukrotnie. W pisarskim dorobku samotnika znad Arno szczególnym przypadkiem jest wiersz, który powstał pod wpływem kolumny Vendôme w Paryżu, jako zapis peregrynacji lirnika mazowieckiego. W wyniku tej obserwacji poeta snuje szereg refleksji dotyczących samoświadomości czynu, historiozofii, następcy Napoleona. Ten Lenartowiczowski wizerunek francuskiego władcy skonfrontowany zostaje z innych utworami tego okresu, w których pojawia się postać małego kaprala.

Afiliacja

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu / Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
Martyna Petry
Czy autorytet może być oparty na strachu? Neron jako tyran na podstawie tragedii Oktawia Pseudo-Seneki
101 – 107
PDF (6)

Słowa kluczowe

Pseudo-Seneka, Oktawia, Neron, tyran, portret

Streszczenie

Niniejszy artykuł koncentruje się na portrecie cesarza Nerona ukazanym w tragedii Pseudo-Seneki pt. Oktawia. Tragedia ta została napisana krótko po śmierci Nerona. Autor charakteryzuje w niej cesarza jako tyrana zniewolonego przez słabości: wzbudza on strach i paradoksalnie z tego powodu obawia się zginąć z rąk spiskowców. Następnie autor określa Nerona jako władcę ogarniętego zachłannością (avaritia), lubującego się w zbytku (luxuria), zbrodniczego (nagminne scelera), wreszcie pozbawionego szacunku zarówno do bliskich, jak i do państwa oraz bóstw (impietas). Charakterystycznymi cechami osobowości Nerona są także nieumiejętność panowania nad żądzą (libido) i zwierzęca srogość (saevitia).

Afiliacja

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu / Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej
Anna Wójciuk
Perswazja w reklamach społecznych
109 – 125
PDF (13)

Słowa kluczowe

reklama społeczna, perswazja, język reklamy, odbiorca

Streszczenie

W niniejszym artykule, poświęconym zjawisku perswazji w reklamach społecznych, autorka dowodzi, że komunikaty te musi cechować oryginalność językowa, a perswazja jest podstawowym budulcem każdego społecznego przekazu. Przedmiotem analizy są hasła przykładowych komunikatów społecznych.

Afiliacja

Uniwersytet Śląski / Wydział Filologiczny
Pobierz cały numer
1 – 130
PDF (6)
Towarzystwo Doktorantów, Uniwersytet Jagielloński
http://www.doktoranci.uj.edu.pl/zeszyty
e-ISSN 2082-9469
ul. Czapskich 4/14, 31-110 Kraków
zeszytyhumanistyczne@gmail.com
p-ISSN 2299-1638